Historia podatków

Dzisiaj nikt nie ma wątpliwości, że podatki są koniecznością. Wszyscy przyzwyczailiśmy się do tego, że musimy je odprowadzać. Dotyczy to nie tylko towarów i usług, ale też takich sytuacji jak darowizny. Przepisy podatkowe są dzisiaj tak skomplikowane, że mało kto jest w stanie pochwalić się kompleksową wiedzą na ich temat. Wielu podatków nawet nie jesteśmy świadomi. Co prawda wszyscy wiemy, czym jest podatek VAT, a także wszyscy słyszeliśmy o aferach związanych chociażby z podatkiem cukrowym czy cyfrowym. Jednak te najbardziej popularne są tylko kroplą w morzu tego całego systemu skarbowego. Ale ponieważ państwo polskie istnieje już ponad 1000 lat, również podatki musiały przez bardzo długi czas istnieć. Co wiemy o ich historii?

Skąd się wzięły podatki w Polsce?

Można tutaj podać pewne ogólne stwierdzenie, że początek podatków wiąże się z początkiem państwowości. Nie wiadomo dokładnie, kiedy na ziemiach polskich powstała państwowość, więc przyjmujemy symbolicznie datę Chrztu Polski. Trudno powiedzieć, czy przed czasami Mieszka I jego przodkowie opracowali system pobierania podatków, ale wiemy, że nasz pierwszy historyczny władca taki system miał. Nawet jeśli nie ma zapisanych dokumentów o charakterze skarbowym, to wystarczy spojrzeć na dane jakie dysponujemy. Wojsko Mieszka pierwszego wynosiło ok. 3000 żołnierzy (według relacji Ibrahima ibn Jakuba). Stali oni wtedy w obronie całego ówczesnego państwa polskiego, a utrzymanie ich musiało być kosztowne.

Na co szły podatki w średniowiecznej Polsce?

Wiemy, że podatki były potrzebne, aby wyżywić wojsko. Ale to oczywiście nie wszystko. Skoro istniała państwowość, to istniało też wiele spraw państwowych, które same się nie opłacą. Nie było wtedy oczywiście służby zdrowia, jaką znamy dzisiaj, więc ten wydatek możemy skreślić. Była za to polityka międzynarodowa i najważniejsze negocjacje zawierało się przy ucztach i innych uroczystych spotkaniach. Żeby takie uczty zorganizować, skądś trzeba było wziąć środki. Jednym z takich wielkich uroczystych spotkań zorganizowanych za podatki mieszkańców był Zjazd Gnieźnieński w 1000 r.